Izba pamięci

Początki jej powstania były spontaniczne. Biblioteka nasza, jako jedna z niewielu, może się poszczycić posiadaniem budynku przy ul. Towarowej, Izby Pamięci swojego patrona. W Izbie zgromadzona jest kolekcja zbiorów profesora, […]

Początki jej powstania były spontaniczne. Biblioteka nasza, jako jedna z niewielu, może się poszczycić posiadaniem budynku przy ul. Towarowej, Izby Pamięci swojego patrona. W Izbie zgromadzona jest kolekcja zbiorów profesora, pamiątki osobiste oraz eksponaty archeologiczno-geologiczne. 19  Pierwsze spotkanie z ks. prof. Włodzimierzem Sedlakiem odbyło się w bibliotece 13.10.1990 r. w dość wąskim gronie, przy okazji jego „sentymentalnej podróży w czasie” (profesor odwiedził swój rodzinny dom, szkołę – obecnie II Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza, nadbrzeże rzeki Kamiennej, Rydno i bibliotekę w Kamiennej – obecnie przy ul. Towarowej). Na tym spotkaniu zapadła decyzja o przekazaniu 216 książek, które stały się zalążkiem kolekcji zbiorów profesora, gromadzonych w bibliotece. Po śmierci profesora, w 1993 r. powstaje w murach biblioteki Izba Jego Pamięci, do której trafiło część mebli z jego radomskiego mieszkania, dokumenty, zbiory geologiczne, archeologiczne, książki, czasopisma, pamiątki rodzinne, autografy i maszynopisy jego prac. Księgozbiór z kolekcji ks. prof. W. Sedlaka zarejestrowany w inwentarzu Izby liczy sobie 1641 egzemplarzy – stan na 1.05.2013 r. Tak więc kolekcja mieszcząca się w Izbie Pamięci w budynku Biblioteki Publicznej w Skarżysku-Kamiennej w 1/3 została przekazana za życia patrona, pozostałe 2/3 kolekcji zgodnie z wolą profesora trafiły do Biblioteki po jego śmierci (1993r.). 

27  Izba ta znajduje się na I piętrze budynku Biblioteki i jest to niewielka sala z meblami przywiezionymi z ostatniego mieszkania ks. profesora, przez co oddaje charakter jego pracy i życia. Widać prostotę pomieszczenia z księgozbiorem umieszczonym na 4 regałach, zajmujących całą jedną ścianę. Zgromadzono tu mapy, odczynniki chemiczne, pamiątki rodzinne, fotografie, brudnopisy prac naukowych i korespondencji, odbitki artykułów prasowych i naukowych. Znajdują się tu również jego osobiste rzeczy, takie jak: parasol, skórzane teczki, okulary, budzik, świece, długopisy i ołówki, wizytówki oraz przedmioty, które służyły mu w licznych pracach terenowych. Do zbioru pamiątek związanych z profesją kapłana należą m.in. sutanna z koloratką, obrazy Matki Boskiej, które zdobiły ściany jego mieszkania oraz dewocjonalia. W posiadaniu Izby znajdują się również dokumenty urodzenia i chrztu profesora, legitymacje, książeczka wojskowa, dyplomy uznania oraz liczne plakaty z odczytów i rekolekcji głoszonych przez niego. Przechowywana jest też znaczna część jego prywatnej korespondencji. Eksponaty archeo-, geo- i paleontologiczne umieszczone w gablotach stanowią jedynie niewielką część zgromadzonych przez niego okazów, zebranych głównie podczas prac w Górach Świętokrzyskich oraz w ich okolicach. Eksponaty te były wykorzystywane jako ilustracje do jego książek.

Podstawowe eksponaty przekazał profesor osobiście, natomiast meble, rzeczy osobiste, mapy, dokumenty, zdjęcia i inne drobne przedmioty przekazywane były bibliotece sukcesywnie (w latach 1993-1996) przez panią Joannę Kalisz-Półtorak – asystentkę profesora i wykonawczynię jego testamentu.

W 1996 roku Rada Miasta Skarżyska nadała bibliotece imię pierwszego Honorowego Obywatela Miasta Skarżyska – ks. prof. Włodzimierza Sedlaka.
W związku z tym, że w budynku Biblioteki znajduje się Izba patrona, organizowane jest wiele imprez i spotkań związanych z osobą księdza profesora, począwszy od lekcji bibliotecznych i wycieczek, przez indywidualne oprowadzanie po Izbie, a skończywszy na ogólnopolskich sesjach popularnonaukowych.
Prowadzone od 1996 r. lekcje biblioteczne – Śladami naszych przodków dla dzieci i młodzieży ze skarżyskich szkół, rozpoczynają się od zwiedzania Izby Pamięci ks. prof. Włodzimierza Sedlaka i zgromadzonych tam eksponatów, potem w czytelni prezentowane są wydawnictwa dotyczące Skarżyska i opowiadana jest historia naszego miasta, a na koniec młodzież wyrusza na wycieczkę po mieście, podczas której pokazywane są miejsca ważne dla historii Skarżyska.
Poza uczniami Izbę zwiedzają również inne grupy (np. studenci Uniwersytetu III Wieku ze Starachowic, Ostrowca Św., członkowie Klubów Gazety Wyborczej, pracownicy AGH, pracownicy Parków Krajobrazowych i przewodnicy turystyczni z Kielc, Starachowic i Ostrowca Św.), uczestników sesji popularnonaukowych (m.in. członków Fundacji Bioelektroniki im. Ks. prof. W. Sedlaka, prof. Mariana Wnuka, prof. Józefa Zona, dr Mieczysława Dunina, dr Bogusława Sikorskiego, mgr Wacława Muzyczka) oraz indywidualnie osoby prywatne (m.in. w Izbie gościliśmy z wrocławskich uczelni prof. Marię Kelm i dr Wiesława Wiosło, obcokrajowców z Niemiec, Wielkiej Brytanii i Grecji).
Izba pamięci prof. Sedlaka mieszcząca się w bibliotece jest na „Świętokrzyskim szlaku literackim” – to zobowiązuje. Dlatego organizowane przez Bibliotekę lekcje biblioteczne połączone są nie tylko ze zwiedzaniem Izby, ale również z wycieczkami miejskimi „szlakiem profesora”. Ostatnio, w 2012 roku we współpracy ze Szkołą Podstawową nr 3, Przedszkolem nr 12 i Stowarzyszeniem „Cicha Sława” Biblioteka rozpoczęła projekt – „Wycieczki z Waldkiem w plecaku” – który ma na celu zapoznanie dzieci z pięknem ziemi świętokrzyskiej jednocześnie ucząc historii własnego miasta.

Dużym zainteresowaniem wśród mieszkańców cieszą się organizowane od 2005 roku sesje popularnonaukowe związane z osobą ks. profesora – patrona biblioteki. Tematy sesji „sedlakowskich” (3 przy współpracy ze skarżyskim Klubem Inteligencji Katolickiej) : „Sedlak – Format Człowieka”; „Bądź człowiekiem wśród stworzeń, bratem między braćmi”; „Włodzimierz Sedlak – kapłan, profesor i intelektualista XX w.”; „Uczniów po sobie nie zostawiłem… a jednak…” ; „W. Sedlak – badaczem, odkrywcą i naukowcem”; oraz sesja jubileuszowa w 100 rocznicę urodzin ks. prof. Włodzimierza Sedlaka – patrona biblioteki i Honorowego Obywatela Miasta Skarżyska. Pośród prelegentów na ww. sesjach byli: ks. dr Stanisław Jaromin, Joanna Kalisz-Półtorak, prof. dr hab. Marian Wnuk (KUL), prof. dr hab. Józef Zon (KUL), dr Mieczysław Dunin, mgr Krzysztof Zemeła, mgr Andrzej Staśkowiak, o. Sebastian Bielski.

Od 2008 r. wraz ze Szkołą Podstawową nr 9 (od 2010 r. także im. ks. prof. Włodzimierza Sedlaka) w Skarżysku-Kamiennej organizowany jest międzyszkolny konkurs: „Ks. prof. Włodzimierz Sedlak – naukowiec, odkrywca, badacz, sercem skarżyszczanin”. Ten dwuetapowy konkurs wiedzy dotyczący patrona biblioteki jest jednym z najciekawszych i najbardziej rozwijających dzieci i młodzież konkursów. W ostatnich dwóch edycjach jedną z nagród w konkursie był tygodniowy pobyt laureatów w ośrodku wypoczynkowym „ Kotwica” w Odargowie. Nagrodę ufundowała Fundacja im. ks. prof. Włodzimierza Sedlaka w Krzeczynie, z którą od kilku lat Biblioteka współpracuje. Sam konkurs, przez ostatnie 5 lat poszerzył swój zasięg zarówno jeśli chodzi o wiek uczestników, jak i obszar ich zamieszkania. Konkurs ogłaszany jest na wiosnę (kwiecień /maj), a przeprowadzane 2 etapy (pisemny i ustny) w październiku, w okolicach dnia urodzin Wł. Sedlaka. W 2013 roku odbędzie się już V edycja dla uczniów klas 5 i 6 szkół podstawowych i III edycja dla uczniów gimnazjów.

Wydawnictwa, które ukazały się drukiem i inne publikacje, w których swój znaczący udział ma Biblioteka są również związane z osobą patrona :
1. „Skarżysko-Kamienna ks. prof. dr hab. Włodzimierzowi Sedlakowi” ; wydawca: Urząd Miejski i Biblioteka (książka powstała przed uroczystościami nadania tytułu Honorowego Obywatela Miasta Skarżyska w 1996 r.).
2. „Waldek ze Skarżyska. Rzecz o Włodzimierzu Sedlaku” (1993 r. wydaw. Continuo)
3. „Ksiądz profesor Włodzimierz Sedlak …”sercem skarżyszczanin” : w 100-lecie urodzin” ; wydawca – Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna w Skarżysku-Kamiennej i PiS Agencja Wydawniczo-Poligraficzna w Skarżysku, 2011.
4. Prace magisterskie i licencjackie: „Ksiądz profesor Sedlak: życie i działalność pedagogiczna” T. Dulęba, Uniwersytet Rzeszowski ; „Ks. prof. Włodzimierz Sedlak – życie, twórczość i jego osiągnięcia naukowe” Z. Górna, Akademia Świętokrzyska ; ”Kolekcja ks. prof. Włodzimierza Sedlaka w filii Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Skarżysku-Kamiennej” T. Książek, Uniwersytet Warszawski ; „Wkład ks. prof. Włodzimierza Sedlaka do paleobiologii” A. Kukiełka, KUL ; „Mechanizmy ewolucji w pracach Włodzimierza Sedlaka” S. Strzelec, KUL.
5. Biblioteka jest współautorem filmu „Włodzimierz Sedlak – człowiek ze Skarżyska” nakręconego z okazji jubileuszu 100-lecia urodzin Sedlaka (w ramach projektu „Roboty z krzemienia – czyli od Rydna do Skarżyska” [program operacyjny Fundusz Inicjatyw Obywatelskich] wydawca: MCK i PiMBP).

 

Oprac. Dorota Kolańska, Danuta Żyła.

 


Ks. Prof. Włodzimierz Sedlak
Urodził się 31 X 1911 r. w Sosnowcu, w rodzinie górniczej. Zmarł 17 II 1993 r. w Radomiu.  01 Ks. profesor był naukowcem o niezwykle szerokim horyzoncie swych dociekań i badań. Jego krąg zainteresowań obejmował m.in. takie dziedziny jak: fizyka, biologia, medycyna, elektronika oraz paleontologia. Zgłębianie ich było dla niego tylko etapem do nowatorskich sformułowań w dziedzinie paleobiofizyki i paleobiochemii oraz całkowicie autorskiego odkrycia elektromagnetycznej teorii życia, którą sam nazwał bioelektroniką.

Był twórcą teorii o ewolucyjnej roli krzemu w rozwoju protobiologicznych układów, czyli wczesnych form życia. Drążąc tę tematykę, m.in. poprzez badania i odkrycia w Górach Świętokrzyskich, doszedł do wniosków, iż krzem jest pierwiastkiem młodości.

Wszystko postrzegał w kontekście słuszności i celowości boskich poczynań. To, co dla naukowca – materialisty było punktem granicznym, dla niego stawało się łącznikiem rozszerzającym widzenie świata. Widział rzeczy niemożliwe do dostrzeżenia przez innych i co najważniejsze miał odwagę o nich mówić. A jego stwierdzenie, że „życie w swej istocie jest światłem” ma nie tylko odniesienia biblijne i kulturowe, ale przede wszystkim filozoficzne. Jednak pozostał w swym przekonaniu biologiem teoretykiem, człowiekiem, którego powołaniem było wzniecanie pożaru umysłów dla osiągnięcia wyższych, nieznanych progów nauki.