16 kwietnia 2025r. w bibliotece przy ul. Towarowej odbyło się spotkanie pt. „To przecież tylko «przeklęty śpiew»”, którego pomysłodawcą i współorganizatorem był p. Krzysztof Gibaszewski – pisarz, historyk, badacz dziejów Hasagu.
Zajęcia zorganizowane zostały w ramach ogólnopolskiej Akcji „Żonkile”. Jest to ważny projekt edukacyjny, którego pomysłodawcą jest Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Ma on za zadanie przypomnieć o Powstaniu w Getcie Warszawskim, które wybuchło 19 kwietnia 1943 r. Ten desperacki heroiczny zryw jest na świecie symbolem walki o godność. To właśnie Żonkile symbolizują pamięć, szacunek i nadzieję. Związane są z postacią Marka Edelmana, ostatniego przywódcy Żydowskiej Organizacji Bojowej, który w każdą rocznicę Powstania w Getcie Warszawskim dostawał te kwiaty od anonimowej osoby. Sam również co roku 19 kwietnia składał pod Pomnikiem Bohaterów Getta bukiet żółtych kwiatów – często były to właśnie żonkile.
Mówiąc o okresie II Wojny Światowej nie możemy zapominać, że obszar Skarżyska-Kamiennej i okolic stał się miejscem wyjątkowej eksterminacji ludności polskiej i żydowskiej. Na tym terenie dochodziło do masowych mordów i deportacji. Zagłada to nie tylko wielkie obozy, jak Auschwitz czy Treblinka. To także setki mniejszych obozów, ich filie i getta. Społeczność żydowska naszego regionu podzieliła losy swych współwyznawców z setek miast i miasteczek, cierpiąc szykany i represje, wegetując w getcie, a wreszcie ginąc w komorach gazowych obozu w Treblince.
Pan Krzysztof Gibaszewski zaprezentował nam, że w tak strasznym miejscu, jakim był obóz Hasag mogło powstać coś pięknego. Tematem przewodnim oraz inspiracją do spotkania była twórczość Henryki i Ilony Karmel, które w 1943 roku zostały zesłane do Skarżyska-Kamiennej, na Werk C fabryki Hasag. W tych nieludzkich warunkach siostry znalazły swoisty azyl w poezji. Pisanie wierszy stało się ich sposobem na zachowanie człowieczeństwa – „duchowe ocalenie”.
Wiersze sióstr Karmel czytali uczniowie I Liceum Ogólnokształcącego im. Juliusza Słowackiego w Skarżysku-Kamiennej, II Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Mickiewicza w Skarżysku-Kamiennej oraz członkowie Grupy Literackiej „Wiklina”.
Po spotkaniu odbył się przemarsz pod „Pomnik ku czci Żydów ze Skarżyska – zamordowanych przez okupanta hitlerowskiego w latach 1939 – 1945” oraz na znak pamięci o wydarzeniu wręczanie papierowych żonkili napotkanym przechodniom. Na miejscu nastąpiło złożenie kwiatów i zapalenie zniczy.
#AkcjaŻonkile #ŁączyNasPamięć
